WENTYLACJA GRAWITACYJNA

Jest to najpowszechniej występująca forma wentylacji. Polega na tym, że przewietrzane pomieszczenie połączone jest z powietrzem zewnętrznym poprzez szyb wentylacyjny wyprowadzony ponad dach . Powoduje to ciąg powietrza, który rośnie proporcjonalnie do wysokości tak, że w całym pomieszczeniu panuje podciśnienie (efekt kominowy). Gdy równocześnie zadba się o odpowiednie otwory doprowadzające powietrze, to przy dostatecznej różnicy temperatury zewnętrznej i wewnętrznej można osiągnąć znaczną wymianę powietrza. W istocie jednak przy jednakowych temperaturach wewnętrznej i zewnętrznej nie jest możliwy żaden ruch powietrza. Latem, gdy na zewnątrz jest cieplej aniżeli wewnątrz, kierunek ruchu powietrza nawet się odwraca i przez szyb przedostaje się ciepłe powietrze.
Aby również latem pobudzić przewietrzanie przez szyb, dawniej na dole szybu umieszczano urządzenie grzejne, np. grzejnik elektryczny lub otwarty płomień gazowy. Dzisiaj skuteczniejsze i tańsze jest zamontowanie wentylatora.
Jeżeli powietrze, które ma być wyciągane jest znacznie cieplejsze od powietrza w pomieszczeniu, jak np. nad piecami i paleniskami, to ciąg jest naturalnie znacznie skuteczniejszy. Dlatego celowe są okapy (okapy nad piecami, okapy nad źródłami oparów), które zbierają gorące lub wilgotne powietrze i kierują je do szybu wyciągowego. Z drugiej strony mają one też wady takie jak: zmniejszenie widoczności i światła, zbieranie się kurzu na poziomych i nachylonych powierzchniach okapów, wypromieniowywanie ciepła tak, że korzystniej jest ciepło odprowadzać w sposób wymuszony wentylatorami.
W każdym razie naturalna wentylacja grawitacyjna jest w dużym stopniu zależna od różnicy temperatury wewnętrznej i zewnętrznej oraz siły wiatru. Zawodzi ona właśnie wówczas, gdy wentylacja jest najbardziej potrzebna, mianowicie w gorące dni letnie. Jej zastosowywanie ogranicza się zatem do specjalnych przypadków, jak wentylacja budynków inwentarskich, toalet, małych kuchni i podobnych pomieszczeń, o ile dla tych pomieszczeń okresowy brak funkcjonowania wentylacji jest do zaakceptowania.